GEORGE BERNARD SHAW

Λίστα Θεατρικών Έργων

Τζορτζ Μπερνάρντ Σω

Για να ακούσετε το θεατρικό έργο, πατήστε πάνω στον τίτλο της ηχογράφησης.

Λιστα Ηχογραφησεων

Λίγα λόγια για τον Συγγραφέα:

Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω, Θεατρικός συγγραφέας που έγραψε πάνω από 60 θεατρικά, αλλά υπήρξε επίσης δοκιμιογράφος και μουσικός κριτικός με μεγάλη επιρροή. Το ριζοσπαστικό του πνεύμα και το επιθετικό του στυλ συχνά προκαλούσε αντιδράσεις. Μερικά από τα πιο γνωστά του έργα είναι "Η Αγία Ιωάννα", "Το επάγγελμα της κυρίας Γουώρεν" και "O Πυγμαλίων" (που διασκευάστηκε για τον κινηματογράφο σε "Ωραία μου Kυρία").
Είναι ο μόνος που έχει τιμηθεί τόσο με το Νόμπελ λογοτεχνίας (1925) όσο και με Όσκαρ (1938, "Πυγμαλίων"). Το καυστικό του πνεύμα παρήγαγε πολλούς θαυμάσιους αφορισμούς.

Ο κορυφαίος Ιρλανδός δραματουργός γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου 1856, στο Δουβλίνο και πέθανε το 1950 στο Έυγιοτ Σαιντ Λώρενς του Χέρντφορντσαιρ (Ayot St Lawrence in Hertfordshire), στην Αγγλία.
Γονείς του οι μικροαστοί προτεστάντες, Τζορτζ Καρρ Σω (George Carr Shaw), (1814-1885), αποτυχημένος έμπορας και αλκοολικός, και η Ελισσάβετ Γκέρλυ (Lucinda Elizabeth Gurly) (1830-1913), επαγγελματίας τραγουδίστρια, μαθήτρια του Βάνταλερ Λη (George John Vandeleur Lee) και δασκάλα φωνητικής. Ο Τζορτζ Καρρ Σω κατήγετο από μία οικογένεια που εγκαταστάθηκε ίσως στην Ιρλανδία στο τέλος του 17ου αιώνα.
Η οικογένεια των Σω αρκετά αξιοσέβαστη, έχει να επιδείξει τραπεζίτες, κληρικούς, δημόσιους υπαλλήλους και Βαρωνέτους ακόμα, για να μην αναφέρουμε και πολλά άλλα αξιώματα, που οι διάφοροι Σω κατά καιρούς απέκτησαν.

Στα 5 του χρόνια, διάβασε την πρώτη του εφημερίδα και ήρθε σε επαφή με τον εξωτερικό κόσμο. Σε πολύ μικρή ηλικία ο Σω πήγαινε τακτικά στην εκκλησία και παρακολουθούσε τα μαθήματα του Κυριακάτικου σχολείου. Όμως γρήγορα έδωσε τέλος σε αυτή την συνήθεια, την υποχρεωτική και επί το πλείστον άχρηστη θητεία, όπως ο ίδιος έλεγε και τη θέση της πήραν περίπατοι και ξέγνοιαστες ημέρες κάτω από τον πρωινό Κυριακάτικο ήλιο.
Αργότερα έγραψε κάτι πολύ τολμηρό «Αν οι εκκλησίες ήθελαν να εκτελούν το προορισμό τους, έπρεπε χωρίς άλλο να μετατραπούν αυτόματα σε κέντρα ψυχαγωγίας των εργαζομένων, που θα προσέφεραν σε κατάλληλες ώρες μουσική, κλασσική ή χορευτική, θα οργάνωναν ακόμα και θεατρικές παραστάσεις και θα είχαν και ευχάριστα παιχνίδια από αυτά που αγαπούν οι νέοι τις ώρες της σχόλης τους. Τώρα, ίσως ο επίσκοπος του Λονδίνου με αφορίσει, είμαι όμως βέβαιος πως αν εφαρμοζόταν το σύστημα που προτείνω, ο μισθός του θα ήταν πάλι ο ίδιος, όπως και τώρα. Δεν θα είχε λοιπόν να πάθει καμία ζημιά»

Από τον αλκοολισμό του πατέρα του, κληρονόμησε ακριβώς την αντίθετη στάση, για όλη του τη ζωή.
Έμεινε για να σπουδάσει για μικρό χρονικό διάστημα στο Wesleyan Connexional School, σχολείο που ανήκε στη Methodist New Connexion, μετά πήγε σ' ένα ιδιωτικό κοντά στο Dalkey, για να μεταφερθεί κατόπιν στο Dublin's Central Model School και να ολοκληρώσει τις σπουδές του στο Dublin English Scientific & Commercial Day School.
Ως παιδί-μαθητής, αλλά κι άντρας, είχε πικραθεί πολλάκις από διδασκάλους και διδαχές κι ισχυρίστηκε, σε μια σύνοψη αυτών των εμπειριών του, στο "Cashel Byron's Profession", πως τα σχολεία δεν είναι οίκοι μόρφωσης τόσον, όσο φυλακές, με κλειδοκράτορες τους δασκάλους αλλά και τους ίδιους τους γονείς, με σκοπό να φυλάξουν εκεί τα βλαστάρια τους.

Αφιερώθηκε στον αγώνα της μεταμόρφωσης της Βρετανίας σε σοσιαλιστικό κράτος, όχι μέσω επανάστασης, αλλά μέσα από συστηματική πρόοδο και νομοθεσία, που εγκαθιδρύεται με την πειθώ και τη συστηματική εκπαίδευση.

Έγραψε πολλά άρθρα και κείμενα για τις προοδευτικές τέχνες, όπως τα: "Quintessence Οf Ibsenism", "The Perfect Wangerite", κλπ. Παράλληλα, ως δημοσιογράφος, δούλευε ως κριτικός τέχνης και μουσικής, γράφοντας με το ψευδώνυμο Corno Di Bassetto. Τελικά, κατά το διάστημα 1895-1898, δούλεψε ως κριτικός θεάτρου στο Saturday Review, που έγραφε με τα διάσημα πλέον αρχικά GBS.

Το 1891, μετά από πρόσκληση του Τζ.Τ. Γκρέιν, ενός εμπόρου, κριτικού θεάτρου και σκηνοθέτη μιας προοδευτικής θεατρικής ομάδας που είχε το όνομα Ανεξάρτητο Θέατρο, έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο, με τίτλο "Widower's Houses". Τα επόμενα δώδεκα χρόνια έγραψε δώδεκα θεατρικά έργα, παρόλο που δεν έπεισε θεατρικούς επιχειρηματίες του Λονδίνου να τ' ανεβάσουν. Λίγα απ' αυτά παίχτηκαν στο εξωτερικό. Το 1898, μετά από σοβαρή αρρώστια, παραιτήθηκε από κριτικός θεάτρου και μετακόμισε από το σπίτι της μητέρας του, που ζούσε ακόμα, για να παντρευτεί τη Σαρλότ Πέην-Τάουνσεντ (Charlotte Payne-Townshend), μιαν Ιρλανδή με ανεξάρτητο χαρακτήρα. Ο γάμος τους κράτησε μέχρι το θάνατο της το 1943.

Το 1925 κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μην έχοντας ανάγκη τα χρήματα, τα δώρισε για μιαν αγγλική έκδοση του έργου του Αύγουστου Στρίντμπεργκ. Το 1938, πήρε το Όσκαρ για τη συμμετοχή του στη ταινία "Πυγμαλίων (Pygmalion, 1938)" κι είναι η μοναδική καλλιτεχνική φιγούρα παγκοσμίως που έχει κερδίσει το συνδυασμό αυτών των δυο μεγάλων βραβείων.

Έζησε το υπόλοιπο της ζωής του ως διεθνής διασημότητα, ταξιδεύοντας στον κόσμο κι ασχολούμενος με τα τοπικά και διεθνή προβλήματα. Συνέχισε να γράφει χιλιάδες γράμματα και πάνω από 12 θεατρικά έργα. Ήτανε χορτοφάγος για 66 ολόκληρα χρόνια, ενώ μέχρι το τέλος της ζωής του συνέχιζε να είναι όχι μόνο παραγωγικός νοητικά, αλλά και καλοστεκούμενος σωματικά.
Στα τέλη του Οκτώβρη του 1950, έπεσε από μια σκάλα που είχε ανέβει για να κλαδέψει ένα δέντρο στον κήπο του. Πέθανε λίγες μέρες αργότερα στις 2 Νοεμβρίου, σε ηλικία 94 ετών, αφήνοντας ένα μισοτελειωμένο θεατρικό έργο. Η τέφρα του με της συζύγου σκορπίστηκε στα μονοπατάκια γύρω από το άγαλμα του Αγίου Ιωάννη που υπήρχε στον κήπο του.

Λίγα λόγια για τα ηχογρφημένα έργα:

Στο έργο ΑΓΙΑ ΙΩΑΝΝΑ (Saint Joan, 1923), ο Ιρλανδός δραματουργός δίνει το ιστορικό και τραγικό χρονικό της θρυλικής Ζαν ντ' Αρκ του 15ου αιώνα, μιας μικρής χωριατοπούλας που, ακούγοντας τις μυστικές φωνές του νου και της καρδιάς της, παράτησε τα πρόβατά της και βάλθηκε να λύσει την πολιορκία της Λωρραίνης και να ελευθερώσει τη Γαλλία από την κατοχή των Άγγλων φεουδαρχών. Η ανταμοιβή της ήταν να καεί από την Ιερά Εξέταση στην πυρά ως αιρετική και πέντε αιώνες αργότερα να ανακηρυχθεί Αγία.
Ο συγγραφέας θαυμάζει και δικαιώνει την αγωνιστική έξαρση και την ηρωική θυσία της λαϊκής κοπέλας, που ξέφυγε από την ταπεινή θέση της καταπιεσμένης γυναίκας. Κηρύσσει την αξία της αγωνιστικής στάσης ενάντια στα οργανωμένα συμφέροντα και υπερασπίζεται τη γυναίκα στο εσωτερικό ενός ανδροκρατούμενου σύμπαντος.
Στο δράμα της 'Αγίας' βρήκε ένα βήμα για να προπαγανδίσει τις ηθικές και κοινωνικές αλήθειες, για τις οποίες μαχόταν σ' όλη του τη ζωή. Στόχος του είναι να ασκήσει αυστηρή κριτική σε ισχύοντες φαρισαϊκούς κοινωνικούς θεσμούς, στις απεχθείς δομές της εκκλησιαστικής και πολιτικής εξουσίας και στους μηχανισμούς της αποκατάστασης μετά θάνατον - αδικοχαμένων λαϊκών μαρτύρων.

Αιρετική, μάγισσα και πολεμίστρια αλλά… αγία

Η Ιωάννα της Λωρραίνης, η γυναίκα που «ντυνόταν με ανδρικά ρούχα»

Η Ζαν ντ ' Αρκ, γνωστή και ως «Παρθένος της Ορλεάνης», είναι από τις ιστορικές φιγούρες που αναγνωρίστηκαν μετά θάνατον.
Η ζωή γύρισε την πλάτη αμετάκλητα στην εθνική ηρωίδα της Γαλλίας, που οδήγησε τα γαλλικά στρατεύματα σε νίκη κατά των βρετανών κατακτητών στην Ορλεάνη σε ηλικία μόλις 18 ετών, και έπρεπε να καεί ζωντανή στην πυρά για να αναγνωριστεί η συνεισφορά της και το ταυτόχρονο ατόπημα ενός έθνους.
Η γυναίκα που «ντυνόταν με ανδρικά ρούχα» και είχε «κοντοκουρεμένη κόμη», σύμφωνα με το κατηγορητήριο, έμελλε να αντιστρέψει τη μοίρα των Γάλλων κατά τον Εκατονταετή Πόλεμο, ενώ 500 χρόνια αργότερα, το 1920, θα αγιοποιούταν από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Ας δούμε τα έργα και τις ημέρες της αγίας που δεν υπέμεινε με τίποτα τον ζυγό...


Πρώτα χρόνια
Η Ιωάννα της Λωρραίνης γεννιέται το 1412 (στις 6 Ιανουαρίου, σύμφωνα με κάποιες πηγές) σε οικογένεια χωρικών και αφοσιωμένων θρήσκων στο μικρό χωριό του Ντομρεμί της Γαλλίας.
Σε ηλικία 12 ετών, η μικρή Γαλλίδα θα νιώσει το θεϊκό κάλεσμα μέσα από αποκαλυπτικό όραμα: ο αρχάγγελος Μιχαήλ, η αγία Αικατερίνη και η αγία Μαργαρίτα θα την καλέσουν να πάρει τα όπλα και να ξεπλύνει την ατίμωση του λαού της από τους Βρετανούς. Ήταν τα χρόνια του Εκατονταετούς Πολέμου Αγγλίας-Γαλλίας, με τις γαλλικές δυνάμεις να γνωρίζουν συντριπτικές ήττες.
Η Ιωάννα χαρακτηριζόταν -ήδη από παιδί- από εξαιρετική ευσέβεια και ευλάβεια, την ώρα που ισχυριζόταν ότι επικοινωνούσε απευθείας με τους αγίους, εγείροντας από νωρίς τη μήνη της καθολικής εκκλησίας, ιδιαίτερα εξαιτίας της δήλωσής της ότι επικοινωνούσε με τον Θεό.
Και βέβαια, όπως έμελλε να δείξει η Ιστορία, η Ιωάννα διέθετε αξιοσημείωτο κουράγιο και μεγαλοφυείς στρατηγικές ικανότητες...

Ιστορικό πλαίσιο
Το στέμμα της Γαλλίας κατά τα χρόνια όπου έζησε η Ιωάννα της Λωρραίνης ήταν αντικείμενο διαμάχης: από τη μία, ο γάλλος δελφίνος Κάρολος (αργότερα Κάρολος Ζ') και από την άλλη ο μονάρχης της Βρετανίας Ερρίκος ΣΤ'.
Οι στρατιές του Ερρίκου είχαν ήδη καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος του βόρειου τμήματος του γαλλικού βασιλείου, με το κράτος του Καρόλου να συρρικνώνεται διαρκώς, την ώρα που ο ίδιος, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα του, δεν είχε στεφθεί ακόμα βασιλιάς της Γαλλίας.
Το χωριό της Ιωάννας, την περίοδο όπου έζησε, κειτόταν στα σύνορα των δύο βασιλείων, με τους κατοίκους να καλούνται να εγκαταλείψουν μαζικά τα σπίτια τους, εξαιτίας των εχθροπραξιών.
Οδηγημένη λοιπόν από τη θεϊκή δύναμη, η Ιωάννα θα εγκαταλείψει τα πατρικά εδάφη τον Μάιο του 1428 για να υπηρετήσει τον γάλλο διάδοχο, υιοθετώντας πλήρως το δίκαιο των αγώνων του. Η τρυφερή της ηλικία ωστόσο -ήταν μόλις 16 ετών- και η συνήθειά της να επικαλείται συνεχώς τους αγίους θα κάνουν τον Κάρολο να την απορρίψει αμέσως, με την ατιμασμένη Ιωάννα να επιστρέφει άπραγη στο σπίτι της.
Απτόητη ωστόσο, θα επέστρεφε και πάλι την επόμενη χρονιά...

Η δίκη και το τέλος
Για τα κατορθώματα και τα ανδραγαθήματά της, η Ιωάννα της Λωρραίνης θα αναγορευτεί ευγενής από τον βασιλιά. Ήταν όμως και στην καρδιά των γάλλων στρατιωτών, που τη θεωρούσαν ικανότατο στρατηγό και θαρραλέο πολεμιστή.
Και ήταν ακριβώς το ατίθασο θάρρος της που θα την έκανε να πιαστεί από τις δυνάμεις της Βουργουνδίας -οι οποίες πολεμούσαν στο πλευρό των Βρετανών- τον επόμενο χρόνο θα αιχμαλωτιστεί σε μια επιχείρηση κοντά στην Κομπιένη και θα παραδοθεί στις βρετανικές Αρχές. Η αρχή του τέλους είχε φτάσει.
Οι Βρετανοί και μέλη του γαλλικού κλήρου αποφάσισαν να τη δικάσουν ως αιρετική και μάγισσα, σε μια δίκη-παρωδία. Οι ταπεινωμένοι Βρετανοί και οι γάλλοι προδότες μισούσαν την Ιωάννα της Λωρραίνης για την απρόσμενη τροπή που είχε πάρει ο Εκατονταετής Πόλεμος, εκεί που φαινόταν ότι όλα είχαν τελειώσει. Η σχεδόν θαυματουργή αναβίωση του γαλλικού ηθικού και της εθνικής περηφάνιας που εγκαινίασε έμελλε να την έφερναν αντιμέτωπη με την πυρά.
Η δημόσια δίκη δεν πήγαινε ωστόσο όπως προσδοκούσαν οι διώκτες της: οι σπιρτόζες απαντήσεις της και η ευλάβειά της κέρδιζαν ολοένα και περισσότερο το κατά τα άλλα εχθρικό ακροατήριο, με τις κατηγορίες για βλασφημία να πέφτουν στο κενό.
Η δίκη θα συνεχιζόταν λοιπόν κεκλεισμένων των θυρών και, όπως ήταν αναμενόμενο, οι δικαστές θα την έβρισκαν ένοχη καταδικάζοντάς τη σε θάνατο στην πυρά. Η Ιωάννα θα υπέμεινε το τελευταίο της μαρτύριο με αξιοπρέπεια, την ώρα που 10.000 κόσμου είχαν συρρεύσει για να απολαύσουν τη δημόσια εκτέλεση. Ο θρύλος το θέλει η καρδιά της να παραμένει ανεπηρέαστη από τις φλόγες.
Κάπου 26 χρόνια αργότερα, οι Άγγλοι θα εγκατέλειπαν τη Ρουέν, με τους Γάλλους να ανοίγουν την υπόθεσή της και να την αθωώνουν επισήμως, αναγνωρίζοντάς της το καθεστώς του μάρτυρα. Το 1920 θα γίνει αγία, παραμένοντας πάντα η προστάτιδα αγία της Γαλλίας.
Η Ιωάννα της Λωρραίνης κατάφερε εκπληκτικά πράγματα στη σύντομη ζωή της των 19 χρόνων. Ενσάρκωσε ιδανικά τη θρησκευτική ευλάβεια με την ανδρεία και την ταπεινότητα, αφιερώνοντας τον εαυτό της σε έναν σκοπό που θα άλλαζε τον ρου της γαλλικής ιστορίας...

Κληρονομιά
Τα επίσημα μητρώα από τη Μεγάλη Δίκη του 1431 αλλά και από τη διαδικασία της αποκατάστασης του ονόματός της μισό αιώνα αργότερα διατηρούνται μέχρι και σήμερα στα Εθνικά Μητρώα της Γαλλίας, ρίχνοντας άπλετο φως στη σκευωρία αλλά και τα πεπραγμένα του βίου της.
Η βιογραφία κανενός άλλου προσώπου της εποχής δεν περιβάλλεται με τέτοια βεβαιότητα και περιεκτικότητα όσο της Ιωάννας της Λωρραίνης, αποδεικνύοντας τη σημαντικότητά της. Η Γαλλία του 16ου αιώνα θα την ονόμαζε «Ζαν ντ' Αρκ» και θα την έκανε εθνική ηρωίδα.
Η αγία πολεμίστρια έμελλε να γίνει συνώνυμο με το πνεύμα ενός λαού, με τα σύμβολά της να μετατρέπονται σε σύμβολα ενός έθνους σε κάθε κατοπινή πολεμική πρόκληση που αντιμετώπισε.
Ακόμα και κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο στρατηγός Τσαρλς ντε Γκολ χρησιμοποίησε το σύμβολό της, τον Σταυρό της Λωρραίνης, ως σύμβολο της ελεύθερης Γαλλίας...

Τα γεγονότα της Ορλεάνης
Τον Απρίλιο του 1429, ο Κάρολος, θαμπωμένος από την επιμονή της Ιωάννας, θα της εμπιστευθεί μια μικρή στρατιωτική δύναμη για να ριχτεί στη μάχη. Στο στρατιωτικό της απόσπασμα θα προσχωρήσουν επίσης τα δυο της αδέλφια, Ζαν και Πιερ. Η Ιωάννα ήθελε τη δύναμη του Ιησού στο πλάι της, φιλοτεχνώντας τα λάβαρα της δύναμης όπου ηγείτο με θρησκευτικές σκηνές.
Η στρατηγική της στη μάχη χαρακτηριζόταν από θάρρος, αλλά και αλλαγή πολεμικής πλεύσης: την ώρα που το δόγμα των γάλλων πολεμάρχων ήταν αμυντικό, καθεστώς που εξακολουθούσε να ισχύει καθ' όλη τη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου, η Ιωάννα διείδε την αναποτελεσματικότητα της ηττοπαθούς αυτής προσέγγισης και βάλθηκε να την αλλάξει, αλλάζοντας ταυτόχρονα και την έκβαση του πολέμου.
Στις 4 Μαΐου, κάτω από τις άμεσες διαταγές της, οι γαλλικές δυνάμεις επιτέθηκαν και κατέλαβαν οχυρό έξω από την Ορλεάνη, που είχε περάσει στα χέρια των Βρετανών, με τον θρίαμβο να επαναλαμβάνεται και την επόμενη μέρα και στο δεύτερο «πεσμένο» οχυρό της πόλης.
Η δύναμή της είχε έναν και μόνο έναν σκοπό: να ενισχύσει την άμυνα της Ορλεάνης στην ασφυκτική πολιορκία των Βρετανών. Ενώπιον του πολεμικού συμβουλίου της πόλης, η Ιωάννα ζήτησε την ολομέτωπη επίθεση των στρατευμάτων, το αμυντικό δόγμα στάθηκε όμως και πάλι στον δρόμο της. Οι πύλες της Ορλεάνης κλειδαμπαρώθηκαν μάλιστα για να την αποτρέψουν από το να επιτεθεί στον εχθρό!
Στις 7 του μήνα ωστόσο, η Ιωάννα και μια χούφτα στρατιωτών και κατοίκων θα ξεσφράγιζαν την πύλη της Ορλεάνης και θα έκαναν αιφνιδιαστική επίθεση στο κύριο βρετανικό οχυρό, πολιορκώντας το με ότι βρήκαν. Κατά τη διάρκεια μάλιστα της πολιορκίας, η Ιωάννα θα τραυματιζόταν στον λαιμό από εχθρικό βέλος, θα επέστρεφε ωστόσο αμέσως στη μάχη, με το ασίγαστο πνεύμα της να δίνει κουράγιο στους άνδρες της, μέχρι την τελική συνθηκολόγηση των Άγγλων.
Η Ορλεάνη, μια από τις λίγες πόλεις που ήταν ακόμα πιστές στον Κάρολο, είχε σωθεί...

Η στέψη του Καρόλου
Η νίκη στην Ορλεάνη γέμισε ελπίδα τον γαλλικό στρατό, την ίδια στιγμή που άλλαξε το δόγμα των αρχηγών του: υιοθετήθηκε μια πιο επιθετική στρατηγική, την ώρα που η Ιωάννα πίεζε πλέον τον Κάρολο να στεφθεί βασιλιάς.
Με την Ιωάννα πλέον στο τιμόνι μιας καλής στρατιωτικής δύναμης, ο γαλλικός στρατός προέλαυνε προς τη Ρεμς για να γίνει η στέψη του διαδόχου. Πολλές πόλεις ανακαταλήφθηκαν κάτω από τις διαταγές της, με το απόσπασμα να καταφτάνει τελικά στη Ρεμς. Στις 17 Ιουλίου ο Κάρολος γινόταν βασιλιάς της Γαλλίας, με την Ιωάννα στο πλευρό του.

Το Παρίσι
Ο απελευθερωτικός πόλεμος του Καρόλου Ζ' απέδιδε και μια σειρά από εδάφη είχαν περιέλθει και πάλι κάτω από την εξουσία των Γάλλων. Τότε ήταν που η Ιωάννα της Λωρραίνης θα έπειθε τον βασιλιά να πολιορκήσει το Παρίσι, που είχε μετατραπεί σε βρετανικό φρούριο, με τη γαλλική επίθεση να αποφασίζεται τελικά και να εκτελείται στις 8 Σεπτεμβρίου.
Η Ιωάννα θα χτυπηθεί στο πόδι από βέλος, θα συνεχίσει ωστόσο απτόητη τη μάχη, με τα γαλλικά στρατεύματα να μετρούν επιτυχία την πρώτη μέρα της εφόδου. Το επόμενο πρωί ωστόσο η Ιωάννα θα λάβει βασιλικό διάταγμα που θα τη διέταζε να αποσυρθεί...

Οι συντελεστές του έργου στο Μικρή Αυλαία.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Δημήτρης Κωνσταντινίδης
  • ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Λένα Ζαλιδάκη
  • ΔΙΑΣΚΕΥΗ-ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιώργος Μιχαηλίδης
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Κυριάκος Κατριβάνος, Γιώργος Κέντρος, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Μίμης Χρυσομάλλης, Αλέξης Σταυράκης, Θόδωρος Μπογιατζής, Πέτρος Ζαρκάδης, Τάσος Κωστής, Αλμπέρτο Εσκενάζυ, Γίωργος Μωρόγιαννης, Φώτης Αρμένης, Τάσος Υφάντης, Τόνης Γιακωβάκης.
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Χαράλαμπος Κανάς
  • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΗΧΩΝ: Δώμνα Ακατογλίδου
  • ΡΥΘΜΗΣΗ ΗΧΟΥ: Δημήτρης Πουλόπουλος
  • ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ: Έλπη Μαλικένζου
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 52 λεπτά

Ο ΑΝΔΡΟΚΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΛΙΟΝΤΑΡΙ (Androcles and the Lion) του Τζορζ Μπερνάρντ ΣΩ (1912).
Διάφοροι θόρυβοι του δάσους, βρυχηθμοί λιονταριού. Ένας χριστιανικός ύμνος ακούγεται από μακριά. Ένα μονοπάτι στο δάσος. Ακούγεται ένας μελαγχολικός και πονεμένος βρυχηθμός απ' το βάθος. Ο βρυχηθμός ακούγεται και δεύτερη φορά πιο κοντά.
Κουτσαίνοντας μπαίνει στη σκηνή το λιοντάρι, πατώντας μονάχα στα τρία του πόδια. Κρατάει ψηλά το δεξί, όπου είναι μπηγμένο ένα μεγάλο αγκάθι. Κάθεται και το κοιτάζει με προσοχή. Το γλείφει. Το τινάζει. Προσπαθεί να βγάλει το αγκάθι τρίβοντας το πονεμένο πόδι στο χώμα, πράμα που το κάνει να πονεί περισσότερο. Βρυχιέται σπαραχτικά. Το ξαναγλείφει. Δάκρυα κυλούν απ' τα μάτια του. αφήνει κουτσαίνοντας, αποκαμωμένο από τον πόνο, το μονοπάτι και ξαπλώνεται κάτω απ' τα δέντρα. Βγάζει ένα μακρύ αναστεναγμό, σα να ξεφυσάει τρομπόνι και αποκοιμιέται.
Απ' το μονοπάτι έρχεται ο Ανδροκλής και η γυναίκα του η Μέγαιρα. Ο Ανδροκλής είναι ένας μικρόσωμος, αδύνατος, γελοίος ανθρωπάκος που η ηλικία του μπορεί να είναι οποιαδήποτε μεταξύ τριάντα και πενηνταπέντε. Έχει ξεθωριασμένα μαλλιά, ξεπλυμένα, συμπονετικά γαλανά μάτια, ευαίσθητα ρουθούνια και πλατύ, πεταχτό μέτωπο. Αυτά είναι τα μόνα καλά που έχει. Τα χέρια του, τα πόδια του και η πλάτη του, αν και κάπως νευρώδη, είναι ζαρωμένα και κακοθρεμένα. Κουβαλάει ένα μεγάλο μπόγο, είναι ντυμένος πολύ φτωχικά, φαίνεται κουρασμένος και πεινασμένος.
Η Μέγαιρα είναι μια όμορφη, απεριποίητη χοντρογυναίκα, στην ακμή της ηλικίας της. δεν κουβαλάει τίποτα και κρατάει μόνο ένα χοντρό μπαστούνι για να στηρίζεται. [...] (Από την έκδοση)

"Στην εποχή που διαδραματίζεται το έργο, οι πιο επικίνδυνοι εχθροί της εξουσίας είναι οι Χριστιανοί και ο Σω παρουσιάζει μερικούς από τους πιο αντιπροσωπευτικούς τύπους αυτών των Χριστιανών:
Τον Φερόβιο, τον πανίσχυρο γίγαντα με την παιδική αφέλεια, που, για να συμμορφωθεί με τα παραγγέλματα του Χριστιανισμού, πρέπει πρώτα να καταβάλει τον ίδιο τον εαυτό του.
Τη Λαβίνια, την ευγενική και θαρραλέα πατρικία που είναι πρόθυμη να πεθάνει στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς της κυρίως.
Τον Σπίνθο, τον άθλιο παλιανθρωπάκο που έγινε Χριστιανός μόνο και ο μόνο για να ξεπλυθεί από τα πολλά του αμαρτήματα και να εξασφαλίσει τον παράδεισο, ύστερα από μια βρομερή ζωή.
Αλλά ο πιο γνήσιος Χριστιανός, μέσα σε όλη την ομάδα των καταδίκων, είναι μάλλον ο Ανδροκλής, αυτό το αδύναμο ανθρωπάκι με τη μεγάλη ψυχή. Η καρδιά του είναι γεμάτη αγάπη και ευσπλαχνία. Αγαπά τους ανθρώπους, τη φύση, τα ζώα. Σήμερα θα τον λέγαμε ανθρωπιστή, φυσιολάτρη, οικολόγο. Ο Ανδροκλής αγαπά ακόμα και τη γυναίκα του, τη Μέγαιρα, που του έχει κάνει μαύρη τη ζωή, και είναι πρόθυμος να θυσιαστεί για χάρη της.

Και, τέλος, ας μην ξεχάσουμε και το δεύτερο βασικό ήρωα του έργου: το ίδιο το λιοντάρι, αυτό το τρομερό θηρίο, που, εντούτοις, θυμάται με ευγνωμοσύνη τον ευεργέτη του και του ανταποδίδει το καλό που του έκανε, πράγμα που, ίσως, εμείς οι άνθρωποι δεν κάνουμε πάντα...." ( από το πρόγραμμα των παραστάσεων του Εθνικού Θεάτρου την περίοδο 1991-1992)

Οι συντελεστές του έργου στο Θέατρο της Τετάρτης.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Λένα Ζαλιδάκη
  • ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Λένα Ζαλιδάκη
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Κοβαλτζή-Σκαλτσά
  • ΡΑΔΙΟΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιώργος Θεοδωσιάδης
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Γιώργος Βελέντας, Ρίτα Μουσούρη, Σταύρος Ξενίδης, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Ιορδάνης Μαρίνος, Σπύρος Ολύμπιος, Φοίβος Ταξιάρχης, Δήμος Σταρένιος, Νίκος Πιλάβιος.
  • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΗΧΩΝ: Δανάη Ευαγγελίου
  • ΡΥΘΜΗΣΗ ΗΧΟΥ: Βασίλης Καράς
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 11 λεπτά

Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν (Mrs Warren's Profession), γράφτηκε το 1893 και αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του Σω. Αφορά τη σχέση ανάμεσα στην κα Γουόρεν και την κόρη της, Βίβη.
Η Βίβη, μια νέα γυναίκα απόφοιτη και αριστούχος του Πανεπιστημίου του Cambridge, ανακαλύπτει ότι η περιουσία της μητέρας της προέρχεται από το αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου. Αρχικά οι δύο γυναίκες συμφιλιώνονται, αφού η κα Γουόρεν εξιστορεί τις συνθήκες ανέχειας, οι οποίες την οδήγησαν στην πορνεία. Η σύγκρουση όμως, είναι αναπόφευκτη, όταν αποκαλύπτεται ότι η επιχείρηση παραμένει ακόμα σε λειτουργία μια και είναι πολύ επικερδής.
Ο Σω θέτει σε αυτό του το έργο μεγάλα ζητήματα: τα κοινωνικά ήθη των καιρών, τη θέση της γυναίκας της μέσης τάξης και την εκμετάλλευση της σ’ ένα κόσμο φτιαγμένο από άντρες για άντρες. Το δικαίωμα στη δουλειά και τη μόρφωση. Τη διαφθορά του χρήματος σε κάθε κοινωνική μορφή. Την αμφισβήτηση σ’ ένα σύστημα αξιών που εκπορεύεται και καταλήγει πάντα στο χρήμα. Την αμφισβήτηση σ’ ένα εκπαιδευτικό σύστημα που παραπλανά τους νέους ανθρώπους και δεν τους διδάσκει την αληθινή και σκληρή Αλήθεια.
Ο Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω μιλάει προφητικά για όλα. Σε ένα κόσμο, που η λέξη «ηθική» ακούγεται παράξενη, σε μια εποχή αναβρασμού, που οι νέοι άνθρωποι αμφισβητούν το σύστημα αξιών που τους κληρονομείται, κάνουν το έργο αυτό αν και έχουν περάσει εκατό χρόνια από τότε που γράφτηκε, αξεπέραστα σημερινό, με αλήθειες που ακόμη και σήμερα εξακολουθούν να σοκάρουν.

Το προκλητικό αριστούργημα του Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω, «Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν» αν και γραμμένο το 1893, το απαγορευμένο τότε έργο του Σω, παραμένει επίκαιρο, σύγχρονο, διαχρονικό και «σκανδαλιστικό», αφού μπορεί να μη σοκάρει όσο όταν πρωτοπαρουσιάστηκε στο κοινό, ωστόσο θέτει ζητήματα «ηθικής» ακόμα και σήμερα.
Είναι το τρίτο κατά σειρά έργο του Ιρλανδού θεατρικού συγγραφέα, που ανήκει στην κατηγορία, που ο ίδιος ονόμασε «Δυσάρεστα έργα». «Ο λόγος είναι ολοφάνερος. Η δραματική τους δύναμη, χρησιμοποιείται για να αναγκάσει το θεατή να αντιμετωπίσει δυσάρεστα γεγονότα», είχε πει ο ίδιος ο Σω. «Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν» αντικατοπτρίζει την πρώτη περίοδο της συγγραφικής δραστηριότητας του Σω, που χαρακτηρίζεται από τον προσανατολισμό του προς τα κοινωνικά θέματα, την κριτική των θεσμών, των καταστάσεων και των αντιλήψεων.

Λίγα λόγια για την υπόθεση
Η κα Γουόρεν, επαγγέλλεται το αρχαιότερο όλων των επαγγελμάτων, μέσω του οποίου καταφέρνει να βγάλει, κάτι πολύ παραπάνω, από τα προς το ζην και να ξεχωρίσει στην «καλή» κοινωνία της εποχής της.
Η επιστροφή της αριστούχου του Κέμπριτζ, αντιδραστικής (για την εποχή της), σχεδόν θρασείας, πρακτικής, αντιρομαντικής κόρης της κας Γουόρεν, Βίβι, στο σπίτι της, συνοδεύεται από μία φοβερή αποκάλυψη. Tα χρήματα, με τα οποία η μητέρα της πλήρωνε ανθρώπους για να τη μεγαλώσουν δεν ήταν και τόσο «ηθικά».
Αφού «κατανοεί» ωστόσο ότι οι συνθήκες ζωής την ανάγκασαν να ακολουθήσει το επάγγελμα αυτό, τη «συγχωρεί» και οι δύο γυναίκες συμφιλιώνονται. Μένει ωστόσο δύο θέματα αδιευκρίνιστα.
H Βίβι δεν ξέρει ούτε ότι η μητέρα της δεν έχει «συνταξιοδοτηθεί» ούτε ποιος είναι ο πατέρας της.
Ο βαρώνος Τζωρτζ Κροφτς, φίλος της μητέρας της, θα αναλάβει να την ενημερώσει σχετικά (λίγο εκδικητικά θα έλεγα), μιας και η Βίβι δεν αποδέχεται την πρότασή του να παντρευτούν. Ο αδελφός της είναι ο Φράνκ, ένας τεμπέλης, ανεπάγγελτος, καιροσκόπος και προικοθήρας νεαρός άνδρας, γιος του εφημέριου και & ερωτικός σύντροφος της Βίβι.
Τα πάντα ανατρέπονται αυτόματα στη ζωή της (όχι και όσο δυνατής θα ήθελε να δείχνει) Βίβι, η οποία, απαρνείται και μάνα και σύντροφο και παίρνει τη ζωή της στα χέρια της, αποφασίζοντας πως ακόμα και μόνη, θα συντηρεί τον εαυτό της.
Η Βίβη είτε την πραγματική υπόσταση της μητέρας της πληροφορείται είτε τη σχέση της με το Φρανκ, παραμένει απτόητη, γνήσια κόρη της Τίτι Γουόρεν και του Μπέρναρντ Σω.

To «ανήθικο» αριστούργημα και ο «φαύλος» συγγραφέας
Το έργο θέτει διαχρονικά και σοβαρά ζητήματα. Tα κοινωνικά ήθη, τη θέση της γυναίκας σε έναν κόσμο που είναι φτιαγμένος από τους άνδρες για τους άνδρες, το δικαίωμα μίας γυναίκας να ξεχωρίσει, το δικαίωμα στη μόρφωση και την εργασία της γυναίκας, τη διαφθορά σε μία κοινωνία, τη σχέση μεταξύ μητέρας και κόρης.
Στο «Επάγγελμα της κας Γουόρεν» δε βρίσκουμε τη ρομαντική εταίρα της «Κυρίας με τις καμέλιες», αλλά την πρακτική γυναίκα, που διεκδικεί το μερίδιό της στη ζωή και μας πείθει πως δεν ευθύνεται αυτή για ό,τι στραβό έχει να παρουσιάσει η κοινωνία. Ο Σω, αντί να εμφανίζεται ηθικολόγος και συναισθηματικός, με την κατάλληλη δόση κυνισμού και χιούμορ, προβάλλει το δίκιο της ωμής αυτής αλήθειας. Το έργο στιγματίστηκε και ενοχοποιήθηκε ως «ακατάλληλο για σκηνή».
Η παράσταση απαγορεύτηκε και ο ίδιος χαρακτηρίστηκε «ασυνείδητος και φαύλος συγγραφέας». Μόλις στα 1902 αποφασίστηκε να ανέβει για πρώτη φορά το έργο του, για την ψυχαγωγία των μελών της «Σκηνικής Εταιρείας», που έδινε ερασιτεχνικές παραστάσεις.
Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε στο κοινό 9 χρόνια μετά τη δημιουργία του και σε δημόσια παράσταση στην Αγγλία, δόθηκε το 1925 (σε ιδιωτική παράσταση πρωτοπαίχτηκε στο Λονδίνο το 1902).
Τα εισιτήρια της πρεμιέρας έφταναν όμως τα 30 δολάρια το ένα (ποσό τεράστιο για την εποχή) και δεν ήταν λίγοι εκείνοι, που παρότι το «καταδίκαζαν» έσπευσαν να το δουν.

Οι συντελεστές του έργου.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Στάθης Σπηλιωτόπουλος
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Άκης Λιμούρης
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Λάμπρος Κωστόπουλος
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Γιάννης Λαμπρόπουλος, Μάκης Ρευματάς, Χλόη Λιάσκου, Μαίρη Λαλοπούλου, Βύρων Πάλλης, Γιάννης Σαββαΐδης, Τάσος Υφάντης.
  • ΡΥΘΜΗΣΗ ΗΧΟΥ: Χριστίνα Σκάτζικα
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 43 λεπτά

Η κωμωδία "Ποτέ δε μπορείς να ξέρεις" (You Never Can Tell), δεν ανήκει οπωσδήποτε στα καλύτερα έργα του μεγάλου Ιρλανδού συγγραφέα.
Οι περί φεμινισμού, άλλωστε, κλπ. διακηρύξεις του δεν έχουν λόγο τώρα, οπότε οι κατακτήσεις της γυναίκας στον κοινωνικό στίβο έχουν υπερβεί κάθε σχετική επιδίωξη της εποχής εκείνης.
Ωστόσο, δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς την κάποια αξία του έργου αυτού, που εκπηγάζει από την θεατρικότητα του διαλόγου, την ορθή δομή του και το χιούμορ του, πράγματα, τα οποία χαρακτηρίζουν εξ άλλου, βασικά τα έργα του Σω.
Γιάννης Παράσχος 21.12.1967

Το "Ποτέ δε μπορείς να ξέρεις", είναι από τις πρώτες μεγάλες, εμπορικές επιτυχίες του συγγραφέα, γράφτηκε το 1897, ωστόσο, όπως ο ίδιος το ομολογεί, με κάποια κατανόηση των αξιώσεων που προέβαλαν οι θεατρικοί επιχειρηματίες ζητώντας κωμωδίες της μόδας για τα θέατρα του Γουέστ Εντ.
Τοποθετείται έτσι από τον ίδιο τον Σω στο "αριστερό" της δημιουργίας του. Φέρνει δηλαδή από γεννησιμιού του τη σφραγίδα του "παρακατιανού". Εντύπωση, που την ενισχύουν ακόμη περισσότερο τα εβδομήντα τόσα χρόνια, που πέρασαν από το πρώτο ανέβασμά του στη σκηνή.
Πράγματι το θέμα γύρω από το οποίο δοκίμαζε περισσότερο τούτη τη φορά το ευθυμογραφικό του πνεύμα και λιγότερο η σατιρική του διάθεση ο συγγραφέας του "Μαθουσάλα", ο φεμινισμός και οι υπερβολές του, χάνοντας την επικαιρότητα, αλλά και τη σημασία του, με το πέρασμα του χρόνου, δε στέρησε μονάχα το έργο από το ενδιαφέρον, που φυσικά ήταν, να έχει για τον θεατή του τέλους του δεκάτου ενάτου αιώνα.
Του αφαίρεσε ταυτόχρονα και την εξωτερική λάμψη, αφήνοντας έτσι ευκρινέστερα να φανούν οι αδυναμίες του, οι οποίες και τα κατατάσσουν στα δεύτερης κατηγορίας προϊόντα της θεατρικής προσφοράς του Μπέρναρντ Σω.
Η προχειρότητα, δηλαδή της δομής του, ο καθαρά φαρσικός του χαρακτήρας, η αναιμική του δράση, η ασήμαντη και βαρετή πολυλογία του.
Ελάχιστοι, εξ άλλου, οι φωσφορισμοί του πνεύματος του συγγραφέα περιορίζονται ωστόσο, κι αυτοί σε ανώδυνους υπαινιγμούς. Οι οποίοι δεν σου επιτρέπουν ούτε την καυστικότητα και το βάθος της σάτιράς του να γνωρίσεις, ούτε τη διαλεκτική των ιδεών να παρακολουθήσεις, με τη βοήθεια της οποίας εν τούτοις, ο δημιουργός της "Αγίας Ιωάννας" απεδείχθη ένας από τους οξυδερκέστερους παρατηρητές και ελεγκτές της κοινωνίας του καιρού του, αλλά και από του τολμηρότερους ανατόμους της συμπεριφοράς του κοινωνικού ανθρώπου γενικότερα.
Απουσιάζει δηλαδή, ό,τι μαζί με το γνήσιο θεατρικό ένστικτο, επέτρεψε τον Μπέρναρντ Σω να πάρει τη θέση που κατέχει στο νεότερο θέατρο.
Βάσος Βαρίκας 21.12.1967

Οι συντελεστές του έργου στο Θέατρο της Τετάρτης.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Στάθης Σπηλιωτόπουλος
  • ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Στάθης Σπηλιωτόπουλος
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Καίτη Γκίλη
  • ΡΑΔΙΟΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Κλέαρχος Καραγιώργης
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Γιώργος Τζώρτζης, Ελένη Ερήμου, Ναπολέων Ροδίτης, Λουίζα Ποδηματά, Άρτεμης Τζάρμη, Ελένη Παυλοπουλου, Βασίλης Κανάκης, Γιώργος Παλιός, Άγγελος Γεννούλης, Σταύρος Ρωμανός.
  • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΗΧΩΝ: Δανάη Ευαγγελίου
  • ΡΥΘΜΗΣΗ ΗΧΟΥ: Γρηγόρης Γύγας
  • ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ: 1972
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 52 λεπτά


Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή

(21.12.1967 - 04.02.1967)

Οι συντελεστές των παραστάσεων του Εθνικού Θεάτρου.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Στάθης Σπηλιωτόπουλος
  • ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ: Κλεόβουλος Κλώνης
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ισμήνη Αυγέρη
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τάκης Μουζενίδης
  • ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ: Αντώνης Φωκάς
  • ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ: Λάμπρος Κωστόπουλος

  • Διανομή

  • Σχολιαστής: Βασίλης Παπανίκας, Θόδωρος Ανδριακόπουλος, Τάκης Βουλαλάς
  • Βαλεντίν: Νίκος Τζόγιας, Δημήτρης Μαλαβέτας
  • Ντόλλυ: Άννα Κυριακού, Κική Ρέππα
  • Υπηρέτρια: Βέρα Δεληγιάννη, Λευκή Βεντουράτου
  • Φιλίπ: Νίκος Φιλιππόπουλος, Κώστας Καστανάς
  • Κυρία Κλάντον: Μαίρη Αρώνη, Βίλμα Κύρου
  • Γκλόρια: Βέρα Ζαβιτσιάνου, Ρεγγίνα Καπετανάκη
  • Κύριος Κράμπτον: Άρης Μαλλιαγρός, Σπύρος Ολύμπιος
  • Ένας πελάτης ξενοδοχείου: Γιώργος Πολιτίδης
  • Μία πελάτισσα ξενοδοχείου: Γιούλη Γαβαλά
  • Βάλτερ: Ζώρας Τσάπελης, Θόδωρος Συριώτης, Ευάγγελος Πρωτοπαππάς
  • Μακ Κόμας: Βασίλης Ανδρονίδης, Νάσος Κεδράκας
  • Σερβιτόρος: Θόδωρος Συριώτης, Δημήτρης Δαμαλάς
  • Μάγειρος: Κώστας Ρήγας
  • Πελάτισσες ξενοδοχείου: Ρένα Βενιέρη, Ρίτα Σακιώτου
  • Μπόχουμ: Βασίλης Κανάκης, Κώστας Κοσμόπουλος

Πρώτη παραγωγή
Θεατρική περίοδος: 1967-1968
21/12/1967 - 04/02/1967 Εθνικό Θέατρο, Αγίου Κωνσταντίνου 22-24, Αθήνα, Ελλάδα
Επανάληψη
Θεατρική περίοδος: 1967-1968
15/02/1968 - 17/03/1968 Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, Πειραιάς, Ελλάδα

Το έργο "Ο προσηλυτισμός του Καπετάν Μπράσμπάουντ" (Captain Brassbound's Conversion, 1899), είναι μια χαριτωμένη κωμωδία, με την οποίαν εκφράζεται ήδη, αρκετά πλαστικά, η βαθύτερη πίστη του συγγραφέα, η οποία θα σφραγίσει σιγά σιγά ολόκληρο το δημιουργικό του έργο: η πίστη δηλαδη, ότι ένα άτομο απόλυτα ελεύθερο, απολυτρωμένο από το περιττό φορτίο διαφόρων ιδεολογιών, ένα άτομο σκληρά ειλικρινές απέναντι στον εαυτό του, όχι μόνο κυριαρχεί στη ζωή, αλλά αποβαίνει αληθηνή ευλογία για το περιβάλλον του. Η πίστη αυτή, η οποία εκδηλώνεται με ακόμη περισσότερη σαφήνια στα έργα όπως ο "Μαθητής του διαβόλου" η "Καντίντα¨, ο "Άνδρας και τα όπλα" ο "Καίσαρ και Κλεοπάτρα" κλπ. αποκορυφόνονται στην "Αγία Ιωάννα" του Ιρλανδού συγγραφέα, όπου το ελεύυθερο άτομο "εξαγιάζεται". Τέτοιο άτομο είναι επί του προκειμένου η Λαίδη Καικιλία, γυναίκα-αδελφή του αυστηρού δικαστή Σερ Χόουαρντ Χάλλαμ.
Ο δικαστής είναι ο κατ' εξοχήν εκπρόσωπος του κοινωνικού ανθρώπου, ο οποίος πιστεύει όλα όσα του επέβαλε το περιβάλον του να πιστεύει ως σωστά και δίκαια, ο οποίος ποτέ δεν έθεσε ενώπιον στο ατομικό του κριτηρίο τις πεποιθήσεις και τις αντιλήψεις της κοινωνίας του, αλλά πάντοτε προσπάθησε να θέσει τον εαυτό του ενώπιον των κοινωνικών κριτηρίων και να είναι φενομενικά έντιμος και άψογος.
Εις τα παρθένα εδάφη στους πρόποδες του Άτλαντα, ενώπιον της φύσης δηλαδή έξω από κάθε συμβατικότητα η οποία θολώνει την κρίση, ζυγίζονται τώρα οι δυο αυτοί άνθρωποι, ο δικαστής και η γυναικαδελφή του, ως προς το ειδικό ηθηκό βάρος τους.

Ένας καπετάνιος της δυτικής αφρικανικής παραλίας, λαθρέμπορας και πειρατής αλλά και συνοδός των περιηγητων εις την υπηρεσία του πρακτορείου Κουκ, ο καπετάν Μράσμπάουντ, θα γίνει η αφορμή του ελέυθερου ηθικού ζυγίσματος των δυο εκείνων ανθρώπων, όπως έγινε αφορμή σύγκρισης της δυνάμης του ηλίου του. Ο Μράσμπάουντ αποκαλύπτεται ότι είναι ανεψιός του Σερ Χόουαρντ Χάλλαμ, γιός του αδελφού του και μιας Βραζιλιάνας, την οποία ο κοινωνικώς ενάρετος και άψογος δικαστής κατέτρεξε άγρια μετά τον θάνατον του αδελφού του.
Ο γιός της Βραζιλιάνας έχει ομώσει να εκδικηθεί και όταν η τύχη φέρνει τον δικαστή την γυναικαδελφή του ως περιηγητές στους άγριους εκείνους τόπους, ο Καπετάν Μράσμπάουντ επιχειρει να πραγματοποιήσει την εκδίκησή του παραδίδωντας τον Άγγλο ευπατρίδη στους ημιάγριους Άραβες Σεϊχηδες του Άτλαντα, του φανατικούς και σκληρούς πολέμιους των χριστιανών.
Ο Σερ Χάουαρντ θα ήταν εντελώς χαμένος, αν δεν υπήρχε η Λαίδη Καικιλία, η γυναίκα, που γνώριζε να βλέπει και να κρίνει και τους ληστές και τους άγριους, όχι βάσει των ευρωπαϊκών κοινωνικών ιδεολογιών και κριτηρίων, αλλά ως ανθρώπους ισότιμους προς κάθε ανθρώπινο πλάσμα. Η θαυμαστή αφέλεια της λυτρωμένης ψυχής της, ενεργεί πραΰντικά πάνω στον πειρατή όπως και πάνω στους άγριους Σεϊχήδες και ο εκδικητικός καπετάνιος "προσηλυτίζεται" σε μια θρησκεία με ανώτερο, υγιέστερο και πραγματικό πολιτισμό μόνο με την επίδραση του εξαιρετικού εκείνου πλάσματος. Οπως ενίκησε ο ήλιος τον άνεμο, έτσι και εδώ, η πραότης, η ειλικρίνεια, η αγνότης, κατανικούν την στυγνότητα και την στενοκεφαλιά του επροσώπου της κοινωνικής ρουτίνας, και ο Μράσμπάουντ γίνεται άλλος άνθρωπος και αποβάλει τον φορτίο των παθών του - την κάπαν του - κάτω από την ευεργετική ακτινοβολία της ηλίοχαρης Λαίδης Καικιλίας.

Οι συντελεστές του έργου στο Θέατρο της Τετάρτης.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Γιώργος Χριστοφυλάκης
  • ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Γιώργος Φουρνιάδης
  • ΡΑΔΙΟΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Κωστής Μιχαηλίδης
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Σπύρος Λασκαρίδης, Νέλσων Μωραϊτόπουλος, Ιάκωβος Λεβισιάνος, Έλσα Βεργή, Χρήστος Πάρλας, Στέλιος Καπάτος, Αντρέας Ζησημάτος, Αντώνης Θεοδωρακόπουλος, Κώστας Κωνσταντινίδης, Γιώργος Φουρνιάδης, Μιχάλης Μπογιαρίδης, Γιώργος Μαρκολιάς, Δάνης Κατρανίδης, Βασίλης Γκόπης, Διονύσης Καλός, Παναγιώτης Πλάνος.
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Διονύσης Καλός
  • ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γιάννης Καλαϊτζίδης
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 56 λεπτά

Ο Πυγμαλίων (Pygmalion αρχικός τίτλος και γραμένο το 1912-13), είναι ένα από τα πιο γνωστά θεατρικά έργα του πολυγραφότατου συγγραφέα, ο οποίος μάλιστα το 1925 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ για την προσφορά του στην παγκόσμια λογοτεχνία.

Υπόθεση:
Το έργο περιγράφει τα παθήματα του καθηγητή Henry Higgins με μία ταπεινή λουλουδού των δρόμων του Λονδίνου, την Ελίζα Doolittle, η οποία, με την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση, μεταμορφώνεται σε μια εκλεπτυσμένη φιγούρα, όπως ακριβώς περιγράφει και τον μύθο του Πυγμαλίωνα, φημισμένου γλύπτη από την Κύπρο, ο ρωμαίος ποιητής Οβίδιος.
Ένα βροχερό απόγευμα στο Λονδίνο η Ελίζα, ένα κορίτσι που πουλά λουλούδια στους δρόμους, τραβά την προσοχή του γλωσσολόγου Χένρυ Χίγγινς και του Συνταγματάρχη Πίκεριν. Ο Χίγγινς επιμένει πως το μόνο που διαφοροποιεί τους ανθρώπους είναι η ομιλία και μπορεί με τα κατάλληλα μαθήματα να μεταμορφώσει τον καθένα.
Όταν το επόμενο πρωί η Ελίζα εμφανίζεται στο σπίτι του Χίγγινς και του ζητά να την μάθει τους απαιτούμενους τρόπους για να γίνει πωλήτρια σε κατάστημα, ο Χίγγινς στοιχηματίζει με τον Συνταγματάρχη πως σε έξι μήνες μπορεί να κάνει την Ελίζα να συμπεριφέρεται σαν Δούκισσα.
Ο καιρός περνά, η Ελίζα αλλάζει και ο Χίγγινς κερδίζει το στοίχημα, ωστόσο μέσα σε αυτό το διάστημα η κοπέλα γοητεύεται από τον Πυγμαλίωνα της και ο καθηγητής ερωτεύεται το δημιούργημα του.

Ο ακραίος ρεαλισμός και το αιχμηρό χιούμορ προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων στη βικτωριανή Αγγλία τη δεκαετία 1910 αλλά συνάμα δικαιολογούν και την τεράστια επιτυχία που ακολούθησε –τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο- καθιστώντας το έργο ίσως το διασημότερο του δημιουργού.
Στον κινηματογράφο το έργο μετονομάστηκε σε «Ωραία μου κυρία», σενάριο που τιμήθηκε με Όσκαρ το 1939. Είναι, επομένως, ο Σω ο μοναδικός συγγραφέας κάτοχος τόσο ενός Βραβείου Όσκαρ όσο και του Νόμπελ. Το «χαρούμενο τέλος» όμως της κινηματογραφικής απόδοσης καθόλου δεν ευχαρίστησε τον Σω αφού παραποιήθηκε η γνήσια πρόθεσή του, έτσι όπως αποκαλύπτεται στο θεατρικό κείμενο: η ηρωίδα, με δική της επιλογή, εγκαταλείπει τον ιδιότροπο μα συνάμα ειλικρινή δημιουργό της αφού υπερτερούν οι απότομοι τρόποι του και η ερωτική του απάθεια.

Οι συντελεστές του έργου στη εκπομπή "Μικρή Αυλαία".

  • ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΠΟΔΩΣΗ: Μάριος Πλορίτης
  • ΔΙΑΣΚΕΥΗ-ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Έλση Βασιλικιώτη
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Λεωνίδας Βαρδαρός, Κατερίνα Νικολοπούλου, Μαίρη Γαρίτση, Σαράντος Φράγκος, Βασίλης Καΐλας, Ασπασία Τζιτζικάκη, Νίκος Λύτρας, Μίμης Χρυσομάλλης, Γιώργος Ζιώγας, Γιώργος Μελισάρης, Μελίνα Βαμβακά, Μαρία Ρωμανού.
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ: Γιώργος Δεσποτίδης
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΟΊ: Γιώργος Δεσποτίδης (βιολί), Βαγγέλης Δεσποτίδης (βιολί), Τάκης Δημητρακόπουλος (πιάνο).
  • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΗΧΩΝ: Δώμνα Ακατογλίδου
  • ΡΥΘΜΗΣΗ ΗΧΟΥ: Δημήτρης Πουλόπουλος
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 17 λεπτά


Θέατρο από το Ραδιόφωνο

Μέρος 1º

Μέρος 2º

Οι συντελεστές του έργου στη ραδιοφωνική εκπομπή.

  • ΔΙΑΣΚΕΥΗ-ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιώργος Φουρνιάδης
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Ολυμπία Τολίκα, Γιάννα Κούρου, Μιχάλης Βοζιαρίδης, Άκης Αναγνώστου, Πέπη Οικονομοπόυλου, Αλέκος Πέτσος, Ηλίας Σταματίου, Θεανώ Κρασά, Διονύσης Καλός, Σοφία Λόκου, Βάσω Παπαχαραλάμπους.
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νανά Σάββα
  • ΡΥΘΜΗΣΗ ΗΧΟΥ: Ζαφείρης Χωλέβας
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 36 λεπτά

ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ΝΑ ΑΠΟΛΑΥΣΕΤΕ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΞΕΝΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ| Αλλαγή Κατηγορίας

Federico García Lorca

Ισπανός ποιητής, δραματουργός, μουσικός και θεατρικός συγγραφέας, ένας ταλαντούχος καλλιτέχνης και μέλος της "Γενιάς του 1927".

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

John Millington Synge

Ιρλανδός συγγραφέας, Θεωρείται ένας πρωτοπόρος και με μεγάλη επιρροή μοντερνιστής, με ένα κράμα χιούμορ και θλίψης.

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Thornton Niven Wilder

O Θόρντον Νίβεν Ουάιλντερ ήταν ένας βραβεβμένος Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας και μυθιστοριογράφος.

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΟΜΗΛΟΥΝΤΑ ΒΙΒΛΙΑ

>