DARIO FO

Λίστα Θεατρικών Έργων

Ντάριο Φο

Για να ακούσετε το θεατρικό έργο, πατήστε πάνω στον τίτλο της ηχογράφησης.

Λιστα Ηχογραφησεων

Λίγα λόγια για τον Συγγραφέα:

«Η άγνοια είναι η βάση της αδικίας. Σήμερα πρέπει να εκμεταλλευτούμε το γεγονός ότι εμείς οι άλλοι, οι θεατράνθρωποι, οι διανοούμενοι, οι ηθοποιοί, έχουμε το δικαίωμα του λόγου και τη δυνατότητα να ενημερώνουμε τους νέους. Έχουμε το χρέος να αφηγούμαστε τη ζωή. [...] Άνθρωποι όλων των χωρών, αφηγηθείτε την ιστορία σας». Ντάριο Φο.

Στις 24 Μαρτίου 1926 έρχεται στο κόσμο ο Ιταλός θεατρικός συγγραφέας, Ντάριο Φο. Μέσα από τα έργα του για δεκαετίας συγκρούεται με το καθεστωτικό και το συντηρητικό, ασκώντας κριτική στην εκκλησία, τις πολιτικές δολοφονίες, το οργανωμένο έγκλημα, την διαφθορά, το Μεσανατολικό και την εξουσία.
Ο Φο γεννήθηκε στο Λεγκιούνο- Σαντζιάνο, καθώς όμως ο πατέρας του ήταν διευθυντής των ιταλικών σιδηρόδρομων οι συχνές μετακινήσεις, λόγω μεταθέσεων, αποτέλεσαν ένα σημαντικό κομμάτι της παιδικής του ηλικίας.
Παιδί ακόμη διδάσκεται την τέχνη της αφήγησης από την γιαγιά του, του ψαράδες και τους φυσητές γυαλιού. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, τον βρίσκει στην αρχιτεκτονική σχολή του Μιλάνο. Η συμμετοχή του στην ιταλική αντιφασιστική αντίσταση έρχεται ως φυσικό επακόλουθο της δράσης της οικογένειας του.
Από τη συνεργασία του με το θίασο του Στανισλάφσκι θα προκύψει όμως και ένας γάμος! Ο γάμος του Τσέχωφ με την ηθοποιό του Θεάτρου Τέχνης, Όλγα Κνίπερ.
Με το τέλος του πολέμου, ο Φο θα συνεχίσει τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο, ωστόσο σταδιακά αρχίζει και η επαφή του με το θέατρο. Στα «μικρά θέατρα» θα παρουσιάσει τους πρώτους μονολόγους και σύντομα βρίσκεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, εγκαταλείποντας την αρχιτεκτονική.
Με την είσοδό του στο χώρο του θεάτρου γνωρίζει και τη γυναίκα που θα τον συντροφέψει στα μελλοντικά βήματα του. Η Φράνκα Ράμε, γόνος θεατρικής οικογένειας, θα αποτελέσει το «έτερο ήμισυ» της ζωής του θεατρικού συγγραφέα.
Το 1951, ο Φο αναλαμβάνει να παρουσιάσει ραδιοφωνική εκπομπή στη RAI. Η έμπνευσή του να μετατρέψει βιβλικές ιστορίες σε σατιρικούς μονολόγους προκάλεσε την αντίδραση των αρχών και την απαγόρευση της εκπομπής. Ήταν η πρώτη φορά που ο Φο λογοκρίνεται, όχι όμως η τελευταία, καθώς –ευτυχώς- δεν κράτησε ποτέ το στόμα του κλειστό.
Το έργο του «Δάχτυλο στο μάτι», προκαλεί την αντίδραση της εκκλησίας, αλλά και την επιδοκιμασία του κοινού. Ο Φο και η ομάδα του κυνηγήθηκαν. Όσο όμως οι αρχές προσπαθούσαν να τον φιμώσουν τόσο το κοινό τον αποθέωνε.
Στα μέσα τις δεκαετίας του ’50, ο Φο «εισβάλει» στο χώρο του κινηματογράφου, γράφοντας σενάρια και συμμετέχοντας σε ορισμένες ταινίες. Τέσσερα χρόνια αργότερα επιστρέφει στο θέατρο ιδρύοντας μαζί με τη σύντροφό του την θεατρική ομάδα «Ντάριο Φο—Φράνκα Ράμε», με την οποία θα πραγματοποιήσει περιοδείες σε ολόκληρη την Ιταλία.
Τα έργα του θα γνωρίσουν μεγάλη επιτυχία και σύντομα σπάνε τα σύνορα της Ιταλίας. Σουηδία και Πολωνία γίνονται οι πρώτες χώρες που «φιλοξενούν» το επαναστατικό πνεύμα του Φο, ενώ η διεθνής αναγνώριση έρχεται μέσα από τη Γιουγκοσλαβία, όταν ανέβηκε στο Ζάγκρεμπ το έργο «Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ».
Την ίδια στιγμή, στην Ιταλία ταράσσει τα νερά και προκαλεί πλήθος αντιδράσεων. Το τηλεοπτικό πρόγραμμά του στη RAI, προκαλεί ακόμη και την αντίδραση της ιταλικής μαφίας – σε ένα επεισόδιο αναφέρθηκε στη δολοφονία ενός δημοσιογράφου-, με αποτέλεσμα το πρόγραμμα σταδιακά να λογοκρίνεται και τελικά να διακόπτεται.
Στους διώκτες του Φο εντάχθηκαν στη συνέχεια ακροδεξιοί ακόμη και η κυβέρνηση των ΗΠΑ, η οποία θεώρησε ασέβεια το έργο "La Signora e da buttare" (1967) και απαγόρευσε την έκδοση βίζα στον Φο για πολλά χρόνια. Ένα χρόνο αργότερα θα έρθει η ολική ρήξη του Ιταλού συγγραφέα με το Σοβιετικό κόσμο, όταν θα αντιδράσει για την συντριβή της «Άνοιξης της Πράγας» από τις δυνάμεις του Συμφώνου της Βαρσοβία.
Το 1969, ο Ντάριο Φο ανεβάζει το Mistero Buffo, το οποίο αναγνωρίζεται ως η αρχή του «αφηγηματικού θεάτρου». Θα ακολουθήσουν τα έργα «Ο Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού», «Φενταγίν», «Δεν Πληρώνω! Δεν Πληρώνω!», αλλά και ένα τραγικό περιστατικό που θα σημαδέψει το ζευγάρι Φο- Ράμε. Το 1973, η Φράνκα Ράμε απήχθη από νεοφασίστες συνεργάτες των Καραμπινιέρι του Μιλάνου, βασανίστηκε και βιάστηκε. Δύο μήνες αργότερα επέστρεψε στο σανίδι με ακόμη δυναμικότερους αντιφασιστικούς μονολόγους.
Περίπου μία εικοσαετία αργότερα, έχοντας παρουσιάσει αρκετά νέα έργα όπως «Η Μαριχουάνα της Μαμάς», «Όλα για το Σπίτι, Κρεβάτι κι Εκκλησία», «Η Όπερα του Ζητιάνου», «Ο Πάπας και η Μάγισσα», «Το Ανοιχτό Ζευγάρι» κ.α, έχοντας σπάσει την απαγόρευση εισόδου στην Αμερική, ύστερα από αντιδράσεις Αμερικανών συγγραφέων, έχοντας κατακτήσει τέσσερα βραβεία (Σόννινγκ, Premio Eduardo, Όμπι, Agro Dolce), τελικά του απονέμεται το βραβείο Νόμπελ (1997).
Το 2006, ο Ντάριο Φο θα επιχειρήσει να εκλεγεί δήμαρχος του Μιλάνο, υποστηριζόμενος από την «Κομουνιστική Επανίδρυση», ωστόσο συγκεντρώνοντας το 20% των ψήφων δεν θα τα καταφέρει ο ίδιος αλλά η σύζυγός του θα εκλεγεί.

«Εκείνο που πάντα προσπάθησα να κάνω αυτά τα χρόνια ήταν να επιδιώξω να δει ο κόσμος την πραγματική διάσταση της εξουσίας, να ανακαλύψει το πρόσωπό της. Με λίγα λόγια, θέλω να πω, ότι οι επαναστάσεις δε γεννιούνται επειδή κάποιος ξυπνάει ένα πρωί και λέει:«Τι ωραία μέρα, ας κάνουμε την επανάσταση» Με άλλα λόγια να δημιουργήσεις στον κόσμο την συνείδηση ότι είναι εκμεταλλευόμενος, να τον κάνεις να δει την διάσταση της εκμετάλλευσής του. [...]». Ντάριο Φο, 1973.

Λίγα λόγια για τα ηχογρφημένα έργα:

Ευκαιρία να θυμηθούμε μία σπουδαία παράσταση.
Τη σεζόν 1979 - 1980 ο Στέφανος Ληναίος και η Έλλη Φωτίου, αυτό το σπουδαίο ζευγάρι, παρουσίασαν για πρώτη φορά το έργο του Ντάριο Φο «Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω». Η παράσταση βέβαια άφησε ιστορία. Και για να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Το έργο μας δεν είναι μία κωμωδία. Είναι σάτιρα. Μία ξεκάθαρη σάτιρα που βλέποντας πως όχι μόνο επιβιώνει ακόμα και σήμερα αλλά και κάθε χρόνο γίνεται όλο και περισσότερο επίκαιρη, καταλαβαίνουμε τη διαχρονικότητά της.
Σήμερα, λοιπόν, ανεβάζουμε το έργο όπως παρουσιάστηκε από το θέατρο της Δευτέρας.
Καλή ακρόαση!

ΥΠΟΘΕΣΗ

Σε μια γειτονιά του Μιλάνου, η Ρόζα επιστρέφει στο σπίτι της με τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ. Διηγείται στην φίλη της Μαρία τα περιστατικά που συνέβησαν στο κατάστημα με τον διευθυντή εξαιτίας της αύξησης των τιμών. Οι πελάτες κατάφεραν να πληρώσουν με τις παλιές τιμές φωνάζοντας «ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ, ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ».
Η Ρόζα προσπαθεί να εξαφανίσει τις πολλές σακούλες με τα ψώνια σκεπτόμενη την αντίδραση του συζύγου της. Έτσι, τα βάζει κάτω από το κρεβάτι της και κάτω από το φόρεμα της Μαρίας. Όταν ο Τζοβάνι γυρνάει από το εργοστάσιο που δουλεύει, διηγείται στην Ρόζα τα όσα είδε να συμβαίνουν στο σούπερ μάρκετ. Δεν φαντάζεται ότι θα μπορούσε να ήταν η γυναίκα του μέσα σε αυτό, λέγοντας ότι αν το έκανε θα την χώριζε. Λίγο αργότερα, στο σπίτι τους έρχεται για έρευνα ένας αστυνόμος. Ο αστυνόμος πείθεται από το φτωχικό διαμέρισμα και φαγητό τους και δεν τους ερευνά. Επιπρόσθετα, κάθεται στο σπίτι και συζητά με τον Τζοβάνι για τα μέτρα λιτότητας των κυβερνήσεων. Λίγο πριν φύγει ο Τζοβάνι επιμένει να κάνει έρευνα ο αστυνόμος αλλά εκείνος αρνείται. Έπειτα, η Ρόζα φέρνει την Μαρία στο σπίτι της για την ψεύτικη εγκυμοσύνη της. Αλλά, επιστρέφει πάλι ο Αστυνόμος που επιμένει να πάρει την έγκυο να γεννήσει...

ΛΙΓΑ ΜΟΝΟ ΛΟΓΙΑ

Το έργο ανέβηκε το 1979 στο θέατρο ΑΛΦΑ από τον Στέφανο Ληναίο και την Έλλη Φωτίου. Η επιτυχία της παράστασης ήταν μεγάλη, κι έτσι το έργο συνεχίστηκε μέχρι το 1981.

Ο Φρέντυ Γερμανός γράφει: «….Θα πρέπει να δώσει κάποιος ένα μικρό Όσκαρ στο Στέφανο Ληναίο και την Έλλη Φωτίου. Γιατί κατάφεραν, στη θεατρική Αθήνα του 1980, να κάνουν τους θεατές να σκάνε στα γέλια χωρίς, επί τέλους, να δανείζονται έστω και ΕΝΑ αστείο από το καθιερωμένο σεξολογικό ρεπερτόριο. Σε μια εποχή που το θεατρικό χιούμορ δεν μπορεί να σταθεί, πλέον, χωρίς επιβητορικό λεξιλόγιο και χωρίς πέντε-έξη σώβρακα, επί σκηνής, είμαστε υποχρεωμένοι να σταθούμε με σεβασμό σε αυτό το αξιοπρόσεκτο γεγονός που συμβαίνει στο θέατρο ΑΛΦΑ. Βλέποντας, το έργο του Ντάριο Φο "Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω", διαπίστωσα ότι είναι δυνατόν, τελικά, ακόμη και στην Αθήνα του ’80, να μπεις σε ένα θέατρο, να γελάσεις με την καρδιά σου και να μην ντρέπεσαι γι’ αυτό». (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 1980).

Το 1986 το έργο ανεβαίνει και πάλι με τους δύο μεγάλους ηθοποιούς μας. Το ίδιο συμβαίνει το 1997 όταν ο Ντάριο Φο τιμήθηκε με Νόμπελ, αλλά και το 2000 σε μία πιο σύγχρονη διασκευή.

  • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Άννα Βαρβαρέσσου - Τζόγια
  • ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Βασίλης Δημητρίου
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Στέφανος Ληναίος
  • ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Στέφανος Ληναίος, Έλλη Φωτίου, Σταύρος Ξενίδης, Χριστίνα Στόγια, Δημήτρης Πετράτος, Ζαφείρης Γαλάνης, Γιώργος Καρμάτης.
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες και 10 λεπτά
  • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1986 (10 Νοεμβρίου)

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ

ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ΝΑ ΑΠΟΛΑΥΣΕΤΕ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΞΕΝΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ| Αλλαγή Κατηγορίας

Charles Exbrayat

Ο Σαρλ Εσμπραγιά ήταν δημοσιογράφος, συγγραφέας αλλά και γευσιγνώστης με πολυάριθμα μυθιστορήματα.

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Federico García Lorca

Ισπανός ποιητής, δραματουργός, μουσικός και θεατρικός συγγραφέας, ένας ταλαντούχος καλλιτέχνης και μέλος της "Γενιάς του 1927".

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

George Bernard Shaw

Ο Tζορτζ Μπέρναρντ Σω ήταν Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας που τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1925.

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΟΜΗΛΟΥΝΤΑ ΒΙΒΛΙΑ

>>>>>>>>>